مدل سناریویی تاب‌آوری بازار کار

مدل بازطراحی‌شده بازار کار با شش شاخص هم‌زمان و سناریوهای متنوع برای نمایش تاب‌آوری اشتغال.

نهادهای مرتبط:  مرکز آمار ایران وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی 
موضوعات مرتبط:  
مدل سناریویی تاب‌آوری بازار کار

اجرای مدل و سناریوپردازی بازار کار

  • نوع مدل:   سناریویی / نمایشی
  • افق:   ۱۸ ماه
  • واحد:   شاخص پایه ۱۰۰
  • کاربری:   ارائه دید چندمتغیره از بازار کار؛ صرفاً جهت نمایش قابلیت سامانه

سناریوهای تاب‌آوری بازار کار

این مدل با افق ۱۸‌ماهه بازطراحی شده تا ظرفیت سامانه در نشان دادن چند شاخص بازار کار به‌صورت هم‌زمان برجسته شود. کاربر می‌تواند سناریوهای مختلف را انتخاب کند و ببیند که مشارکت، بیکاری، اشتغال صنعتی و خدماتی، نرخ NEET و اشتغال ناقص چگونه در کنار هم تغییر می‌کنند.

تعریف شاخص

شاخص تاب‌آوری بازار کار یک متغیر ساختگی با مبنای ۱۰۰ است و معادل نرخ بیکاری یا اشتغال رسمی نیست. در نسخه واقعی می‌توان آن را با ترکیبی از اشتغال، مشارکت، بیکاری جوانان و کیفیت اشتغال کالیبره کرد.
از منظر تصمیم‌گیری، نتیجه این بخش زمانی معنا پیدا می‌کند که به گروه هدف، افق زمانی و شاخص نتیجه مشخص متصل شود. یک برنامه بازار کار باید معلوم کند آیا قصد افزایش فرصت شغلی، بالا بردن مشارکت، کاهش زمان جست‌وجو یا بهبود کیفیت شغل را دارد. بدون این تعریف، حتی بهبود یک نرخ می‌تواند اثرهای نامطلوب یا پنهان در شاخص‌های دیگر داشته باشد.

تقاضای شغلی

سناریوی تقاضای شغلی فرض می‌کند سرمایه‌گذاری و فعالیت بنگاه به تدریج فرصت‌های بیشتری ایجاد کند.اثر واقعی بر بیکاری به مشارکت، مهارت و سرعت تطبیق نیز وابسته است.
از منظر تصمیم‌گیری، نتیجه این بخش زمانی معنا پیدا می‌کند که به گروه هدف، افق زمانی و شاخص نتیجه مشخص متصل شود. یک برنامه بازار کار باید معلوم کند آیا قصد افزایش فرصت شغلی، بالا بردن مشارکت، کاهش زمان جست‌وجو یا بهبود کیفیت شغل را دارد. بدون این تعریف، حتی بهبود یک نرخ می‌تواند اثرهای نامطلوب یا پنهان در شاخص‌های دیگر داشته باشد.

مهارت و تطبیق

در این مسیر فرض می‌شود اطلاعات بازار کار و مهارت‌آموزی، زمان تطبیق جوینده و شغل را کاهش دهد.این سناریو بیش از تعداد فرصت، بر استفاده بهتر از فرصت موجود تمرکز دارد. از منظر تصمیم‌گیری، نتیجه این بخش زمانی معنا پیدا می‌کند که به گروه هدف، افق زمانی و شاخص نتیجه مشخص متصل شود. یک برنامه بازار کار باید معلوم کند آیا قصد افزایش فرصت شغلی، بالا بردن مشارکت، کاهش زمان جست‌وجو یا بهبود کیفیت شغل را دارد. بدون این تعریف، حتی بهبود یک نرخ می‌تواند اثرهای نامطلوب یا پنهان در شاخص‌های دیگر داشته باشد.

شوک منفی

شوک منفی برای نشان دادن حساسیت بازار کار به کاهش فعالیت اقتصادی طراحی شده است.واکنش گروه‌های سنی و بخش‌های اقتصادی می‌تواند متفاوت باشد و مدل ساده فعلی این ناهمگونی را تخمین نمی‌زند. از منظر تصمیم‌گیری، نتیجه این بخش زمانی معنا پیدا می‌کند که به گروه هدف، افق زمانی و شاخص نتیجه مشخص متصل شود. یک برنامه بازار کار باید معلوم کند آیا قصد افزایش فرصت شغلی، بالا بردن مشارکت، کاهش زمان جست‌وجو یا بهبود کیفیت شغل را دارد. بدون این تعریف، حتی بهبود یک نرخ می‌تواند اثرهای نامطلوب یا پنهان در شاخص‌های دیگر داشته باشد.

کاربرد در تصمیم

کاربر می‌تواند مسیرها را مقایسه و سپس مشخص کند چه داده‌ای برای ارزیابی هر سناریو لازم است.هدف مدل تبدیل فرض‌های مبهم به گزینه‌های قابل مقایسه است، نه پیش‌بینی نرخ بیکاری.
از منظر تصمیم‌گیری، نتیجه این بخش زمانی معنا پیدا می‌کند که به گروه هدف، افق زمانی و شاخص نتیجه مشخص متصل شود. یک برنامه بازار کار باید معلوم کند آیا قصد افزایش فرصت شغلی، بالا بردن مشارکت، کاهش زمان جست‌وجو یا بهبود کیفیت شغل را دارد. بدون این تعریف، حتی بهبود یک نرخ می‌تواند اثرهای نامطلوب یا پنهان در شاخص‌های دیگر داشته باشد.

محتوای مرتبط

بازار کار را چگونه بخوانیم؟ بیکاری، مشارکت و اشتغال در کنار هم

بازار کار را چگونه بخوانیم؟ بیکاری، مشارکت و اشتغال در کنار هم

راهنمای مفصل برای تفسیر همزمان نرخ بیکاری، نرخ مشارکت، تعداد شاغلان و جمعیت غیرفعال و جلوگیری از برداشت تک‌شاخصی.

بیکاری جوانان و گذار از آموزش به بازار کار

بیکاری جوانان و گذار از آموزش به بازار کار

تحلیل چالش‌های ورود جوانان به بازار کار، شکاف تجربه و مهارت، طول دوره جست‌وجو و نیاز به سیاست‌های گذار از آموزش به اشتغال.

کیفیت اشتغال؛ فراتر از داشتن یا نداشتن شغل

کیفیت اشتغال؛ فراتر از داشتن یا نداشتن شغل

بررسی اشتغال ناقص، ساعات کاری طولانی، ثبات شغلی و تفاوت میان ایجاد شغل و ایجاد شغل باکیفیت.

سیاست اشتغال؛ از تحریک تقاضا تا مهارت و تطبیق

سیاست اشتغال؛ از تحریک تقاضا تا مهارت و تطبیق

چارچوبی برای مقایسه سیاست‌های تقاضای کار، محیط کسب‌وکار، مهارت‌آموزی، خدمات کاریابی و حمایت از گروه‌های آسیب‌پذیر.

بیکاری و مشارکت اقتصادی؛ مقایسه بهار ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳

مقایسه چندشاخصه نرخ بیکاری، مشارکت و اشتغال برای گروه‌های منتخب در دو سال نمایشی.

جمعیت شاغل، بیکار و غیرفعال اقتصادی؛ مقایسه بهار ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳

جمعیت شاغل در بهار ۱۴۰۳ حدود ۲۴.۶۷۲ میلیون نفر بوده و نسبت به سال قبل حدود ۴۵۰ هزار نفر کاهش داشته؛ جمعیت غیرفعال نیز به ۳۹.۵۳۵ میلیون نفر رسیده است.

سهم بخش‌های اقتصادی از اشتغال؛ نمایی از بهار ۱۴۰۳

خدمات با ۵۳.۸ درصد بزرگ‌ترین بخش اشتغال بوده، صنعت ۳۱.۰ درصد و کشاورزی ۱۵.۱ درصد از اشتغال را در اختیار داشته‌اند.

بیکاری جوانان، NEET و مشارکت؛ جمعیت ۱۸ تا ۳۵ ساله

نرخ بیکاری جوانان ۱۵ تا ۲۴ ساله در بهار ۱۴۰۳ به ۲۳.۴ درصد و برای جمعیت ۱۸ تا ۳۵ ساله به ۱۷.۵ درصد رسیده است؛ هر دو بالاتر از نرخ کل هستند.

کیفیت اشتغال؛ فراتر از داشتن یا نداشتن شغل

در بهار ۱۴۰۳، ۸.۵ درصد شاغلان در وضعیت اشتغال ناقص بوده‌اند و ۳۷.۸ درصد بیش از ۴۹ ساعت در هفته کار کرده‌اند؛ دو نشانه متفاوت از کیفیت اشتغال.

مبلغ پرداختی دهک‌های اول تا سوم؛ شش مقطع نمایشی ۱۴۰۲ تا ۱۴۰۳

در اطلاعیه‌های مرحله ۱۸۲ و ۱۸۵، مبلغ پرداختی به دهک‌های اول تا سوم به‌ترتیب ۱۱۱٬۴۸۵ و ۱۱۲٬۶۶۱ میلیارد ریال اعلام شده است.