مدل سناریویی دسترسی به مسکن و فشار اجاره

مدل بازطراحی‌شده برای نمایش سناریوهای مسکن و اجاره با شش شاخص و افق ۱۸‌ماهه.

نهادهای مرتبط:  بانک مرکزی مرکز آمار ایران وزارت راه و شهرسازی 
موضوعات:  
مدل سناریویی دسترسی به مسکن و فشار اجاره

اجرای مدل و سناریوپردازی مسکن

  • نوع مدل:   سناریویی / نمایشی
  • افق:   ۱۸ ماه
  • واحد:   شاخص پایه ۱۰۰
  • کاربری:   نمایش رابطه دسترسی‌پذیری، اجاره و عرضه؛ صرفاً برای ارائه نمایشی

سناریوهای دسترسی به مسکن و فشار اجاره

در این نسخه نمایشی، مدل مسکن از یک نمودار ساده فراتر رفته و شش متغیر شاخصی را هم‌زمان دنبال می‌کند: اجاره، قیمت خرید، هزینه ساخت، توان خرید خانوار، عرضه پروانه و نرخ خالی. سناریوهای گوناگون به کاربر کمک می‌کند نسبت میان فشار اجاره و دسترسی‌پذیری را بهتر ببیند.

تعریف شاخص

شاخص این مدل فشار دسترسی به مسکن را به‌صورت نمادین با مبنای ۱۰۰ نمایش می‌دهد و قیمت یا نسبت رسمی استطاعت مسکن نیست.افزایش شاخص به معنی فشار بیشتر در سناریوی نمایشی است. در کاربرد سیاستی، این موضوع باید با زمان اثر و نقطه گلوگاه زنجیره مسکن سنجیده شود. اگر مسئله از هزینه ساخت ناشی شود، ابزار حمایت تقاضا الزاماً مشکل را حل نمی‌کند؛ اگر مسئله توان پرداخت مستأجر باشد، افزایش عرضه در بلندمدت ممکن است برای فشار فوری کافی نباشد. DSS کمک می‌کند ابزار با نوع مسئله و افق زمانی آن تطبیق داده شود.

فشار اجاره

اگر اجاره سریع‌تر از درآمد رشد کند، فشار بر مستأجر افزایش می‌یابد. مدل این رابطه را ساده و جهت‌دار نمایش می‌دهد.
برای مدل واقعی باید سری درآمد خانوار و سهم هزینه مسکن اضافه شود.در کاربرد سیاستی، این موضوع باید با زمان اثر و نقطه گلوگاه زنجیره مسکن سنجیده شود. اگر مسئله از هزینه ساخت ناشی شود، ابزار حمایت تقاضا الزاماً مشکل را حل نمی‌کند؛ اگر مسئله توان پرداخت مستأجر باشد، افزایش عرضه در بلندمدت ممکن است برای فشار فوری کافی نباشد. DSS کمک می‌کند ابزار با نوع مسئله و افق زمانی آن تطبیق داده شود.

هزینه ساخت

افزایش نهاده‌های ساختمانی می‌تواند حاشیه پروژه و سرعت عرضه را تحت فشار قرار دهد.میزان انتقال به قیمت یا اجاره به شرایط تقاضا، زمین و تأمین مالی وابسته است.
در کاربرد سیاستی، این موضوع باید با زمان اثر و نقطه گلوگاه زنجیره مسکن سنجیده شود. اگر مسئله از هزینه ساخت ناشی شود، ابزار حمایت تقاضا الزاماً مشکل را حل نمی‌کند؛ اگر مسئله توان پرداخت مستأجر باشد، افزایش عرضه در بلندمدت ممکن است برای فشار فوری کافی نباشد. DSS کمک می‌کند ابزار با نوع مسئله و افق زمانی آن تطبیق داده شود.

افزایش عرضه

در سناریوی عرضه فرض می‌شود گلوگاه زمین، مجوز یا تأمین مالی سازنده کاهش یابد و فشار شاخص در طول زمان کمتر شود.اثر واقعی عرضه معمولاً با وقفه ظاهر می‌شود و افق زمانی سیاست اهمیت دارد. در کاربرد سیاستی، این موضوع باید با زمان اثر و نقطه گلوگاه زنجیره مسکن سنجیده شود. اگر مسئله از هزینه ساخت ناشی شود، ابزار حمایت تقاضا الزاماً مشکل را حل نمی‌کند؛ اگر مسئله توان پرداخت مستأجر باشد، افزایش عرضه در بلندمدت ممکن است برای فشار فوری کافی نباشد. DSS کمک می‌کند ابزار با نوع مسئله و افق زمانی آن تطبیق داده شود.

کاربرد تصمیمی

کاربر می‌تواند ببیند تمرکز صرف بر وام یا صرف بر ساخت چه تفاوتی با بسته ترکیبی دارد.
هدف ایجاد چارچوب مقایسه است، نه پیش‌بینی قیمت مسکن. در کاربرد سیاستی، این موضوع باید با زمان اثر و نقطه گلوگاه زنجیره مسکن سنجیده شود. اگر مسئله از هزینه ساخت ناشی شود، ابزار حمایت تقاضا الزاماً مشکل را حل نمی‌کند؛ اگر مسئله توان پرداخت مستأجر باشد، افزایش عرضه در بلندمدت ممکن است برای فشار فوری کافی نباشد. DSS کمک می‌کند ابزار با نوع مسئله و افق زمانی آن تطبیق داده شود.

محتوای مرتبط

دسترسی‌پذیری مسکن؛ چرا قیمت خانه به‌تنهایی کافی نیست؟

دسترسی‌پذیری مسکن؛ چرا قیمت خانه به‌تنهایی کافی نیست؟

چارچوبی برای تحلیل همزمان اجاره، درآمد، هزینه ساخت، اعتبار، زمین و اندازه خانوار در ارزیابی دسترسی به مسکن.

بازار اجاره؛ چرا کاهش تورم اجاره به معنی ارزان شدن نیست؟

بازار اجاره؛ چرا کاهش تورم اجاره به معنی ارزان شدن نیست؟

توضیح تفاوت سطح اجاره با نرخ رشد، نقش درآمد و قرارداد، و نحوه خواندن تورم ماهانه و نقطه‌ای اجاره در تصمیم‌گیری.

عرضه مسکن؛ از پروانه ساخت تا هزینه نهاده و تکمیل پروژه

عرضه مسکن؛ از پروانه ساخت تا هزینه نهاده و تکمیل پروژه

تحلیل زنجیره عرضه مسکن، تفاوت پروانه با واحد تکمیل‌شده و اثر هزینه نهاده، زمین و تأمین مالی بر تصمیم سازنده.

سیاست مسکن؛ تعادل میان حمایت از تقاضا، عرضه و بازار اجاره

سیاست مسکن؛ تعادل میان حمایت از تقاضا، عرضه و بازار اجاره

مرور گزینه‌های تأمین مالی، ساخت، اجاره و زمین و این‌که چرا سیاست مسکن باید اثر بر قیمت، عرضه و بار مالی خانوار را همزمان بسنجد.

روند تورم اجاره مسکن؛ بازه نمایشی ۱۴۰۲ تا ۱۴۰۳

تورم ماهانه اجاره از ۱.۶ درصد در فروردین به ۲.۳ درصد در تیر رسید؛ تورم نقطه‌به‌نقطه در همین دوره حدود ۳۱ درصد باقی مانده است.

تورم نقطه‌ای اجاره در مقایسه با تورم عمومی؛ بازه نمایشی ۱۴۰۲ تا ۱۴۰۳

در چهار ماه نخست ۱۴۰۳ تورم نقطه‌ای اجاره حدود ۳۱ درصد بوده، در حالی که تورم عمومی نقطه‌ای از ۷۳.۵ تا ۸۷.۹ درصد قرار داشته است.

متوسط واحد مسکونی در هر پروانه؛ بازه نمایشی هشت فصل

در بهار ۱۴۰۳ متوسط تعداد واحد مسکونی در هر پروانه احداث کشور ۳.۵ واحد بوده و در پاییز ۱۴۰۲ این متوسط حدود ۴.۱ واحد گزارش شده است.

تعداد سرپرستان خانوار دهک‌های چهارم تا نهم؛ شش مقطع نمایشی

تعداد سرپرستان خانوار گزارش‌شده برای پرداخت دهک‌های چهارم تا نهم از ۱۵٬۴۴۹٬۳۲۴ در فروردین به ۱۵٬۶۵۵٬۸۵۹ در تیر ۱۴۰۳ رسیده است.